Sürüm 1.2 — Mayıs 2026 Hazırlayan: Saeed Ghayoumi ve Atefeh
Bu Belge Hakkında Bir Not
Bu, müzakere başlatmak için bir taslaktır, bağlayıcı bir sözleşme değildir. Her madde, her sayı ve her yapı müzakereye açıktır. Amacımız, dört kişinin birlikte adil bir tasarıma ulaşmasıdır — biz tasarlayalım siz kabul edesiniz diye değil. Eğer herhangi bir bölümde "patron" tonu hissederseniz, bunu taslağın acemiliğine yorumlayın, niyetimize değil. Bu belgenin ruhu, bir işbirliği davetidir.
Hamzaboon, İstanbul'daki Farsça konuşan topluluk için akıllı bir hizmet pazarı platformudur. Bu platform, yapay zeka kullanarak İranlı haneleri ev hizmetleri uzmanlarına (su tesisatı, elektrik, bahçıvanlık) bağlar. Basitçe söylemek gerekirse, Hamzaboon İranlılar için Armut.com'un (Türkiye'nin en büyük ev hizmetleri platformu) Türkçe konuşanlar için yaptığı şeyi yapar — ancak Armut'un dil ve kültürel engellerden dolayı hizmet veremediği bir topluluk için.
Projenin Mevcut Durumu
Ne İnşa Etmek İstiyoruz
12 ay içinde Hamzaboon'u kara geçirebilecek dört kişilik eşit seviyeli bir ekip. İki teknoloji-ürün kurucusu (Saeed ve Atefeh), bir büyüme ve pazarlama ortağı (Mani), ve bir yerel operasyon ve hukuk-mali ortak (Türk ortak).
Bu Belge Nedir
Pazar analizi, ürün açıklaması, 12 aylık yol haritası, diğer dil ve topluluklara genişleme için uzun vadeli vizyon, üç yıllık finansal tahmin, önerilen hisse yapısı, rol ayrımları ve yatırım yolu kapsayan kapsamlı bir plan.
Hisse Önerisi Tek Bakışta
İranlılar İstanbul'daki en büyük göçmen topluluklardan biridir. Sosyolojik tahminler, bu şehirde çalışma izinli, öğrenci, uzun süreli turist ve yatırımcı olarak 200.000'den fazla İranlının yaşadığını göstermektedir. Bu nüfus İstanbul'un belirli mahallelerinde — Şişli, Başakşehir, Esenyurt ve Ümraniye — yoğunlaşmıştır ve istikrarlı bir tüketici pazarının çekirdeğini oluşturmaktadır.
İranlılara ek olarak, İstanbul Rus, Arap (Suriyeli, Iraklı, Lübnanlı, Körfez ülkelerinden) ve uzun süreli yerleşik Avrupalı / Amerikalılardan oluşan büyük topluluklara da ev sahipliği yapmaktadır. Bu topluluklar da benzer dil engelleriyle karşılaşmaktadır — bu konuyu Bölüm 5'te platform genişleme yolu olarak açıkladık.
İstanbul'daki bir İranlı hane ev hizmetlerine ihtiyaç duyduğunda üç engelle karşılaşır:
Dil Engeli Birçok hane Armut gibi Türkçe platformlarla veya Türk bir uzmanla iş detayları, fiyat ve kalite hakkında pazarlık edecek kadar Türkçe bilmez. Bu, yanlış anlamalara, işin yanlış yapılmasına ve bazen adil olmayan tutarların ödenmesine yol açar.
Güven Engeli Göçmen kültüründe, tanıdık diaspora (aynı dili konuşan göçmen topluluğu) aracılığıyla yapılan tavsiye tek güven kaynağıdır. İranlı müşteri, büyük bir platformdan rastgele bir uzmandansa, İranlı uzmana veya aynı dilden bir tavsiye yoluyla tanıdığı Türk uzmana güvenir.
Fiyat Şeffaflığı Engeli Bazı Türk uzmanlar dil engelinden dolayı İranlı müşteriye değişken fiyatlar teklif eder. Fiyat şeffaflığı (yani işin yapılmasından önce piyasa fiyatını açıkça göstermek) göçmen müşteri için çok değerli bir avantajdır.
Bugün İranlılar ev hizmetlerini şu kanallardan bulmaktadır:
Telegram Grupları Telegram'da onlarca dağınık uzman ve müşteri grubu mevcuttur. Bu gruplarda uzmanların kimlik doğrulaması yapılmadan, fiyat şeffaflığı, geri bildirim veya anlaşmazlık mekanizması olmadan çalışılır. İş kalitesi garantili değildir.
Instagram Sayfaları Instagram'da bazı yüksek takipçili sayfalar (Mani'nin sayfası dahil) elle uzman tavsiye etmektedir. Bu iş modeli kişiye bağımlıdır ve sayfa yöneticisinin kapasitesi ile sınırlı olduğu için büyük ölçeğe ulaşmaz.
Ağızdan Ağza Tavsiye Hane uzman tavsiye edebilecek arkadaş ve tanıdıklardan ister. Bu kanal en yavaş ve düşük kapasiteli kanaldır. Hane genellikle uygun bir uzman bulmak için saatler harcamak zorundadır.
Tüm bu kanallar aslında yapılandırılabilir bir iş modeli uygular. Ancak hiçbiri ticari platform değildir, resmi geliri yoktur ve büyümeleri bireysel kapasiteyle sınırlıdır. Hiç kimse bu arz ve talep üzerine gerçek bir ürün inşa etmemiştir. Bu boşluk, Hamzaboon'un fırsatıdır.
Pazar büyüklüğünü tahmin etmek için üç standart kavram kullanıyoruz:
TAM (Total Addressable Market — Toplam Erişilebilir Pazar) ulaşılabilecek en büyük varsayımsal pazar anlamına gelir.
SAM (Serviceable Available Market — Hizmet Verilebilir Mevcut Pazar) toplam pazarın mevcut ürün ve hedef bölge ile hizmet verilebilen kısmıdır.
SOM (Serviceable Obtainable Market — Hizmet Verilebilir Elde Edilebilir Pazar) belirli bir zaman ufkunda gerçekten SAM'in elde edilebilen kısmıdır.
İstanbul'da 100.000 İranlı hedef hane, yılda 4 hizmet siparişi ve sipariş başına ortalama 2.500 TL varsayımı ile rakamlar:
Önemli not: Bu rakamlar yalnızca İran topluluğu için geçerlidir. Rus, Arap ve İngilizce konuşan topluluklara genişleme (Bölüm 5) ile bu rakamlar üç ila beş kat artabilir.
Hamzaboon bir çift taraflı pazardır. Yani iki kullanıcı grubunu birbirine bağlar: bir tarafta müşteriler (hizmet tüketicileri), diğer tarafta uzmanlar (hizmet sağlayıcıları). Hamzaboon'un geliri platformda gerçekleşen işlemlerden alınan komisyondan gelir.
Bir işlem süreci şöyledir:
Müşteri Hamzaboon uygulamasında bir hizmet talebi kaydeder, örneğin "Mutfakta su sızıntısı".
Hamzaboon'un yapay zeka motoru Farsça müşteriyle konuşur, ihtiyacı netleştirir, fotoğraf çeker. Bu motora Akıllı Concierge diyoruz — yani müşteri deneyimini akıcı hale getiren her zaman hazır bir asistan.
İlgili uzmanlar (müşterinin bölgesinde aktif olan tesisatçılar) talebi kendi uygulamalarında görür ve fiyat teklifi sunar.
Müşteri en iyi teklifi seçer, Hamzaboon sohbetinde uzmanla pazarlık eder ve randevu ayarlar.
Ödeme iyzico (Türkiye'nin en büyük ödeme ağ geçitlerinden biri) üzerinden Escrow mekanizması ile yapılır. Escrow bir ödeme tutma sistemidir — yani müşterinin parası iş tamamlanana ve müşteri memnun olana kadar güvenli bir hesapta tutulur, sonra uzmana ödenir.
İşin tamamlanması ve müşterinin onayından sonra, Hamzaboon işlem üzerinden %15 komisyon alır ve kalan %85'i uzmana öder.
Müşteri ve uzman birbirine puan ve yorum verir, gelecek kullanıcılar için görünür olur. Bu mekanizma topluluk güvenini zaman içinde inşa eder.
Hamzaboon üç ayrı uygulamadan oluşur:
Müşteri Portalı (PWA) — PWA (Progressive Web App — Aşamalı Web Uygulaması) mobilde yerel bir uygulama gibi çalışan ve uygulama mağazasından indirilmesi gerekmeyen bir web uygulamasıdır. Bu portal müşterinin hizmet talep ettiği, teklif aldığı, sohbet ettiği, ödeme yaptığı ve puan verdiği yerdir.
Uzman Portalı (PWA) Uzmanın hesap oluşturduğu, kimlik belgelerini yüklediği, ilgili talepleri gördüğü, fiyat teklifi sunduğu, müşteriyle sohbet ettiği ve işlerinin finansal akışını yönettiği yer.
Yönetici Portalı (Web) Hamzaboon ekibinin yeni uzmanları inceleyip onayladığı, işlemleri izlediği, şikayetleri ele aldığı ve iş raporları oluşturduğu alandır.
Hamzaboon'u bir "çevrimiçi telefon rehberi"nden farklı kılan bir nokta varsa, bu noktadır yapay zeka motoru. Ürünümüzün çekirdeği OpenAI GPT-4o üzerine kurulmuştur — dünyadaki en gelişmiş dil modellerinden biri. Bu motor ürüne şu yetenekleri kazandırır:
Bu akıllı motor, Hamzaboon'u AI-native platform kategorisine yerleştirir. AI (Artificial Intelligence — Yapay Zeka) kısaltmasıdır ve AI-native, sonradan biraz AI eklenmiş bir ürün değil, temelden yapay zeka üzerine inşa edilmiş bir ürün anlamına gelir. Bu ayırım iki nedenle önemlidir: Türkiye Tech Visa değerlendirmesinde değerlendiriciler AI tabanlı ürünlere özel ilgi gösteriyor, ve 2026 yatırımcıları AI'ın iş özünde olduğu şirketleri arıyor.
Bu bölüm bizim (Saeed ve Atefeh) bakış açımızdan belgenin en önemli bölümüdür, çünkü bu ortaklık görüşmesinin başlamasından önce Hamzaboon'a ne kadar derinden bağlı olduğumuzu gösterir.
Hamzaboon'dan önce aynı iş modelini Kanada'da Glue adıyla başlattık. Glue şu anda canlı ve çalışıyor:
Bu, Hamzaboon'un kağıt üzerinde bir fikir olmadığı anlamına gelir. Hamzaboon, başka bir pazarda çalışan bir ürünün yerelleştirilmiş bir versiyonudur. Ürün geliştirme riski (girişim dilinde Build Risk, yani bu ürünün hiç inşa edilip edilemeyeceği) pratik olarak sıfırdır. Kalan şey, güçlü bir yerel ekiple yönetilebilen pazar giriş riski (Market Risk) dir.
Bu projeye getirdiğimiz değer üç kısımda ölçülebilir:
Zaman (Profesyonel Çalışma Saatleri)
Nakit Para
Sunucu altyapısı, AI API masrafları, araçlar, alan adı satın alma ve çeşitli masraflar için yaklaşık 1.000 dolar kişisel cepten.
İnşa Edilen Varlıklar
Bunların her biri ayrı değerlendirilebilir:
Fikri Mülkiyet ki hukuk dilinde IP (Intellectual Property) denir:
İnsan kaynağı, çalışan MVP, inşa edilen varlıklar, fikri mülkiyet ve marka dikkate alındığında, Hamzaboon'un ortaklık öncesi değeri 60.000 dolar olarak değerlendirilmiştir. Bu temkinli bir değerlemedir. Yatırım literatüründe bu rakama Pre-Money Valuation denir — yani yeni sermaye veya yeni ortak girmeden önce şirketin değeri.
Yeni ortaklar (yani Mani ve Türk ortak) bu ortaklığa katılarak kağıt üzerinde bir şirket satın almıyorlar. Şu özelliklere sahip bir projeye giriyorlar:
Bu, ortakların lehine büyük bir peşin ödemedir. Ürün riskinin %90'ı omuzlarından kalkmıştır. Geriye kalan, yürütme riskidir (yani ekip platformu pazara doğru götürebilir mi).
Yol haritası iki bölüme ayrılır: İlk 12 ay (lansman ve İranlı pazarında başa baş noktasına ulaşma), ve genişleme fazı (Türkiye'nin diğer diasporalarına genişleme dahil olmak üzere ikinci ve üçüncü yıllar).
Faz 0 (Ay 0): Anlaşma İmzası ve Hukuki Kuruluş
Faz 1 (Ay 1-3): Tech Visa ve Hukuki Altyapı
Faz 2 (Ay 4-6): Yumuşak Lansman
Faz 3 (Ay 7-9): Büyüme ve Doğrulama
Faz 4 (Ay 10-12): Başa Baş Noktası ve Yatırım Hazırlığı
Bu bölüm Hamzaboon'un uzun vadeli yolunu tanımlar. Amacımız, Hamzaboon'un yalnızca İranlılar için değil, Türkiye'de Türkçe konuşmayan herkes için ana ev hizmetleri platformu olmasıdır. Bu vizyonun iki stratejik nedeni vardır. İlk: pazar boyutunu üç ila beş kat büyütür, bu da yatırımcılar için daha çekici olur. İkinci: Armut'un Farsça sürümünü başlatma tehdidine karşı dayanıklılığımızı arttırır, çünkü küçük bir niş yerine çok kültürlü bir ürün inşa ediyoruz.
Faz 5 (Ay 13-18): İkinci Dil — Türkçe
Platforma Türkçe ekleme. Bu aşama stratejik olarak savunmacıdır da — eğer Türkçe pazara erken girmezsek, Armut Farsça pazara girip payımızı tehdit edebilir. Bu fazdaki avantajımız: mevcut uzmanlarımızı (birçoğu iki dilli) Türk müşteriye hizmet vermek için kullanmak. Bu, uzman ağını yeniden inşa etmek gerekmeden Türkiye ana pazarında varlık göstermenin basit bir yoludur.
Faz 6 (Ay 19-24): Üçüncü Dil — Rusça
Ruslar Antalya'da en büyük göçmen topluluğu ve İstanbul'da en büyüklerden biridir. 2022'den sonra bu nüfus hızla artmıştır ve artışın devam etmesi beklenmektedir. Ruslar İranlılarla aynı ihtiyaç ve dil engellerine sahiptir ve ortalama gelirleri Türkiye nüfus ortalamasından daha yüksektir. Bu faz için Rusça konuşan yerel bir temsilciye ihtiyaç olacaktır (tekrarlayan model: Farsça için Mani, Rusça için Rus temsilci).
Faz 7 (Ay 25-30): Dördüncü Dil — Arapça
İstanbul büyük Suriyeli, Iraklı, Lübnanlı ve Körfez ülkeleri topluluklarına ev sahipliği yapmaktadır. Bu birkaç milyonluk nüfus farklı alt gruplara sahip ve daha hassas markalaşma gerektirir. Bu faz için muhtemelen iki yerel temsilciye ihtiyaç olacaktır (biri Suriyeli/Iraklı için, biri Körfez için).
Faz 8 (Ay 31-36): Beşinci Dil — İngilizce
Expat'lar (yani Türkiye'de uzun süreli yerleşik yabancı vatandaşlar), uzun süreli turistler ve yabancı öğrenciler için İngilizce versiyon. Bu nüfuslar nadiren Türkçe bilirler ve İngilizce platforma şiddetle ihtiyaç duyarlar.
Teknik olarak, Hamzaboon platformu birinci günden yeni bir dil eklemek yeniden yazma gerektirmeyecek şekilde inşa edilmiştir. Bu bilinçli bir mimari karardır. Biz birkaç dilli arayüze sahip tek bir platform inşa ediyoruz, ayrı platformlar değil. Yani aynı tesisatçı aynı anda İranlı, Rus ve Türk müşteriye hizmet verebilir. Bu, Armut'un nişlilikten dolayı rekabet edemediği güçlü bir avantajdır.
İstanbul'un sağlamlaştırılmasından sonra sonraki şehirler: Antalya (Rus nüfuslu), İzmir ve Bursa. Bu genişleme üçüncü yıldan itibaren başlar.
Finansal projeksiyonları anlamak için önce birkaç kavramı açıklayalım:
AOV (Average Order Value — Ortalama Sipariş Değeri) Hamzaboon için 2.500 TL'dir. Bu rakamı 2025 ve 2026'da Armut.com fiyatlarını inceleyerek elde ettik.
Take Rate (yani platformun her işlemden komisyon olarak aldığı yüzde) Hamzaboon için %15'tir. Bu rakam temkinlidir; TaskRabbit ve Armut gibi benzer platformların benchmark değeri %10-20 arasındadır.
Yani işlem başına gelirimiz 375 TL olur, yaklaşık 11,25 dolara karşılık gelir.
Temel aylık operasyonel maliyet yaklaşık 3.000 dolardır. Bu Saeed + Atefeh maaşları (her biri 1.000 dolar), sunucu maliyetleri, OpenAI API ücretleri ve diğer küçük masrafları içerir.
Döviz kurumuz 1 doları yaklaşık 33 TL kabul ettik. Bu kur değişkendir, ama stratejik hesaplamalar için temkinli bir rakamdır.
| Metrik | 1. Yıl | 2. Yıl | 3. Yıl |
|---|---|---|---|
| İşlem sayısı | 2.100 | 25.000 | 60.000 |
| GMV (TL) | 5,25 milyon | 62,5 milyon | 150 milyon |
| GMV (USD) | 157 bin | 1,87 milyon | 4,5 milyon |
| Hamzaboon geliri (USD) | 24 bin | 281 bin | 675 bin |
| Operasyonel maliyet (USD) | 40 bin | 150 bin | 300 bin |
| Kar veya zarar (USD) | (16 bin) | 131 bin | 375 bin |
İlk yıl Türk ortağın ödediği maaş ve TÜBİTAK hibesi ile karşılanan küçük bir zararla geçer (16 bin dolar). İkinci yıldan itibaren şirket kara geçer.
Operasyonel başa baş noktası (yani aylık gelirin aylık giderlere eşit olduğu an) 1. yılın 10-12. aylarında oluşur. Bu noktada şirket ayda 200-300 işlem ile aylık 75.000-100.000 TL gelir elde eder ve bu rakam 100.000 TL'lik aylık temel giderlere eşit veya hafif daha fazlasıdır.
1. Adım (Ay 4-9): TÜBİTAK BiGG Hibesi
2. Adım (Ay 12-15): Tohum Yatırım Turu
3. Adım (2. ve 3. yıl): Series A
Bu bölüm dört kişinin sorumluluk sınırlarını tam olarak tanımlar, böylece günlük karar alma akıcıdır ve görev çakışması olmaz. Her kişi bir CXO rolüne sahiptir. CXO bir şirketin üst düzey yöneticileri için genel bir kısaltmadır (örneğin CEO, CTO, COO) ve her biri kendi alanında nihai sorumludur.
CEO (Chief Executive Officer — Genel Müdür) Bu kişi şirketin nihai karar vericisidir, şirket vizyonunu belirler, yatırımcılara karşı hesap verir ve ekibin genel düzenini korur.
CPO (Chief Product Officer — Ürün Müdürü) Bu kişi ürünün hangi özelliklere sahip olacağı, kullanıcı deneyiminin nasıl tasarlanacağı ve ürün geliştirme yol haritasının nasıl ilerleyeceğinden sorumludur.
Saeed'in Sorumluluk Alanları
Nihai Koordinatör Rolü Saeed teknik ve ürün nihai kararlarda koordinatör rolüne sahiptir (yani ekip mutabakata varamazsa, onun görüşü esas alınır). Daha önemli stratejik kararlar (yatırım çekme, yön değişikliği veya şirket satışı gibi) ortakların en az %75'inin mutabakatı ile alınır — yani dört ortaktan üçünün mutabık olması gerekir.
Zaman Taahhüdü Tam zamanlı, haftada en az 50 saat.
CTO (Chief Technology Officer — Teknoloji Müdürü) Bu kişi şirketin teknolojisinin nasıl inşa edileceğinden, nasıl bakım yapılacağından ve nasıl büyüyeceğinden sorumludur. CEO "ne inşa ederiz?" sorusunu cevaplarsa, CTO "nasıl inşa ederiz?" sorusunu cevaplar.
Atefeh'in Sorumluluk Alanları
Zaman Taahhüdü Tam zamanlı, haftada en az 50 saat.
CMO (Chief Marketing Officer — Pazarlama Müdürü) Bu kişi ürünün müşteriye nasıl tanıtılacağından, kullanıcıya nasıl ulaşılacağından, şirket markasının nasıl inşa edileceğinden ve kullanıcı büyümesinin nasıl yönetileceğinden sorumludur.
Mani'nin Sorumluluk Alanları
Mani'nin Özel Taahhüdü
Zaman Taahhüdü Yarı zamanlı, haftada en az 20 saat.
COO (Chief Operating Officer — Operasyon Müdürü) Bu kişi şirketin günlük operasyonlarının akıcı yürütülmesinden sorumludur.
CFO (Chief Financial Officer — Mali Müdür) Bu kişi muhasebe, bütçeleme, mali raporlama ve vergi uyumluluğundan sorumludur.
Hukuk Sorumlusu Yani avukat, mali müşavir, noter (Türkiye'deki notarial ofis) ve diğer resmi kurumlarla koordinasyondan sorumlu kişi.
Türk Ortağın Sorumluluk Alanları
Zaman Taahhüdü Tercihen tam zamanlı. Yarı zamanlı olunması durumunda, haftada en az 30 saat ve ilk 6 ayda tam zamanlıya dönüşme taahhüdü.
Bu bölüm ortaklık yapısının kilit bir noktasıdır. Biz (Saeed + Atefeh) altı aydır maaşsız çalıştık ve tam zamanlı devam edebilmek için aylık maaş almamız gerekiyor (her birimiz için 1.000 dolar, toplam ayda 2.000 dolar). Bu tutar nereden gelir?
Bu ödemenin sadece "Türk ortağın maaşı" olarak görülmesinden ziyade (bu, bize kişisel yardım hissi verir), bu tutarı bir Başlangıç İşletme Sermayesi olarak yapılandırıyoruz.
Önerilen Yapı
Bu Yapı Neden Daha Adil
Türk ortak bu 24.000 doları "harcamıyor". Bu, şirkete bir kredidir. Eğer şirket geri ödeyebilirse, parası geri döner. Geri ödeyemezse, defterde borç olarak kalır ve çıkışta ortaklara dağıtımdan önce kapatılır.
Saeed ve Atefeh ile simetri: Biz de her birimiz 30.000 dolar değerini (6 aylık çalışma şeklinde) şirkete getirdik ve karşılığında ek hisse değil, %25 hisse aldık. Bu değer çıkış anında Likidasyon Tercihi (Bölüm 8.3) ile korunmaktadır. Türk ortak da benzer şekilde — 24.000 dolar borç çıkış anında (şirket borçlarından sonra) diğer ortaklardan önce geri alınır.
Bu yapı Türk ortağın olası sorusuna ("Neden 24.000 dolar getiririm ve hissem getirmeyen biriyle eşit?") önceden cevap verir. Yanıt: Bu tutarı kaybedilen bir sermaye olarak değil, ödünç veriyorsunuz. Bu hisse ile farklı bir muamele.
| Kişi | Hisse |
|---|---|
| Saeed (CEO/CPO) | %25 |
| Atefeh (CTO) | %25 |
| Türk Ortak (COO/CFO/Hukuk) | %25 |
| Mani (CMO/Büyüme) | %25 |
Hisseler dört yıl boyunca kademeli olarak serbest bırakılır. Bu mekanizma, eğer bir kişi şirketten erken ayrılırsa tüm hissesini götürmemesini sağlar ve kalıcılık motivasyonunu korur. Bu sürece Vesting denir, yani kademeli devir.
Cliff bu mekanizmanın bir parçasıdır — belirli bir tarihten önce (örneğin bir yıl) hiç hissenin serbest bırakılmadığını söyler. Başka bir deyişle, Cliff kişinin ilk hisse parçasını elde etmek için aşması gereken bir "deneme süresi"dir.
Herkes İçin Aynı Yapı: Zaman + KPI Kombinasyonu
Ortaklar arasında eşit seviye kuralına uymak ve herhangi bir asimetri hissinin önüne geçmek için, önerilen Vesting yapısı dört kişi için de aynıdır: 4 yıl doğrusal serbest bırakma + Cliff + yıllık performans hedefleri (KPI).
Tek farklar: Cliff'in uzunluğu (Saeed ve Atefeh için 6 aylık önceki çalışmadan dolayı daha kısa) ve KPI'ların içeriği (her rol için farklı).
KPI (Key Performance Indicator — Anahtar Performans Göstergesi) kısaltmasıdır. KPI belirlemenin amacı ortakları "çalışan" gibi değerlendirmek değildir. Amaç aynı kayıkta ve aynı koşullar altında olmamızdır — herkes kendi alanında hesap verir.
Saeed (CEO/CPO) İçin
Atefeh (CTO) İçin
Türk Ortak (COO/CFO/Hukuk) İçin
Mani (CMO/Büyüme) İçin
Herkes İçin Ortak Kural
Eğer 1. yıl KPI'ları gerçekleşmezse, her kişinin o yılki hissesinin %50'si orantılı olarak şirket havuzuna döner. Bu kural dört kişi için de aynı şekilde uygulanır. 2.-4. yıllarda da yıllık KPI'ları olacaktır, bu KPI'lar dört ortağın mutabakatı ile belirlenecektir.
Liquidation Preference veya likidasyon tercihi, hisse sözleşmelerinde standart bir hukuki araçtır. Bu araç, "likidite olayı" (yani şirket satışı, tasfiye veya şirketin para dağıttığı herhangi bir olay) sırasında kimin ilk para alacağını söyler.
Her üç kurucu grubunun ortaklık öncesi veya ortaklık sırasında şirkete belirli bir değer getirmesi nedeniyle, önerilen yapı her çıkış, şirket satışı veya tasfiye sırasında aşağıdaki sırayı uygular:
Adım 1: Şirket Borcunun Kapatılması
Eğer Türk ortağın başlangıç işletme sermayesinden (Bölüm 7.5'e göre 24.000 dolara kadar) bir tutar şirketin cari kaynaklarından geri ödenmemişse, bu adımda kapatılır. Bu standart bir muhasebe kuralıdır: şirket borcu, ortaklara para dağıtmadan önce kapatılır.
Adım 2: Kıdemli Likidasyon Tercihi (Senior Liquidation Preference)
Dağıtılabilir fonların ilk 60.000 doları Saeed + Atefeh'e ödenir (her birine 30.000 dolar). Bu koruma, ortaklık öncesi 6 aylık çalışma + MVP + IP değeri içindir. Bu değer ortaklığın oluştuğu andaki Pre-Money Valuation'a eşittir.
Adım 3: Junior Likidasyon Tercihi (Junior Liquidation Preference)
Sonra Mani'ye 24.000 dolar ödenir, 1. yıl KPI'larının gerçekleşmesi koşuluyla (50 uzman listesinin devri + Hamzaboon sayfasının 30.000 takipçiye ulaşması + 500 aktif kullanıcı çekimi). Bu koruma, Mani'nin uzman listesi + Instagram kitle erişimi + Farsça sayfalar ağı şeklinde şirkete getirdiği değer içindir.
Eğer KPI'ların yalnızca %50'si gerçekleşirse, bu tutarın yarısı (12.000 dolar) aktif olur. %50'nin altında gerçekleşirse, junior tercih aktif olmaz.
Adım 4: Geri Kalan Hisse Dağıtımı
Bu ilk ödemelerden sonra, kalan tutar hisse oranına göre (her bir ortak için %25 eşit) dört kişi arasında dağıtılır.
Bu Yapı Neden Adil
Her üç kurucu grubu (Saeed + Atefeh, Mani, Türk ortak) hisse öncesi bir değeri şirkete getiriyor ve bu değer çıkışta korunuyor. Saeed + Atefeh 60.000 dolarlık inşa edilmiş çalışma ile, Mani 24.000 dolarlık liste + kitle değeri ile, ve Türk ortak 24.000 dolar kredi ile (hisse öncesi kapatılır). Bu simetri "Neden hissemiz eşit ama getirdiklerimiz farklı?" olası sorusunu önler.
Sayısal Bir Örnek
Şirketin iki yıl sonra bir milyon dolara satıldığını, Türk ortağın 24.000 doların tamamını 1. yıl boyunca aldığını (kredisi kapatılmış), ve Mani'nin 1. yıl KPI'larını tamamen gerçekleştirdiğini varsayalım.
| Adım | Tutar | Alıcı |
|---|---|---|
| 1. Borç kapatma | 0 dolar (kredi önceden kapatılmış) | — |
| 2. Kıdemli tercih | 60.000 dolar | Saeed (30) + Atefeh (30) |
| 3. Junior tercih | 24.000 dolar | Mani |
| 4. Kalan | 916.000 dolar | Her kişiye %25 = 229.000 |
Her ortağın nihai sonucu:
Yaklaşık eşit, ortaklık öncesi riskten dolayı ilk kuruculara hafif avantaj ile.
Eğer bir kurucu kendi isteğiyle veya zayıf performanstan dolayı şirketten ayrılırsa, bu kurallar uygulanır:
ESOP (Employee Stock Option Pool — Çalışan Hisse Opsiyon Havuzu) kısaltmasıdır. Bu, gelecek çalışanlar, danışmanlar ve kilit kişiler için bir kenara konulan şirket hissesinin bir kısmıdır.
İlk fazda ESOP sıfırdır (yani tüm %100 dört kişi arasında paylaşılır). Tohum yatırım turunda genellikle tüm hissedarlardan oransal olarak %10-15 ESOP kesilir. Bu girişim dünyasında tamamen standart bir uygulamadır.
Şirket yönetişimi (Corporate Governance) yani hangi kararı kimin nasıl alacağını belirleyen kuralların kümesidir. Bu kurallar özellikle çok kişili ortaklıklar için hayatidir, çünkü sonraki anlaşmazlıkları önler.
Seviye 1: Günlük Kararlar Her CXO kendi alanında tek başına karar verir. Saeed ürün alanında, Atefeh teknik alanında, Mani pazarlama alanında, Türk ortak operasyon ve hukuk alanında. Bu seviyenin amacı işin felç olmasını önlemektir.
Seviye 2: Taktik Kararlar Orta etkili kararlar olup birden fazla alanı etkiler. Örneğin yeni hizmet kategorisi eklemek, komisyon oranı değiştirmek, yeni çalışan işe almak. Bu kararlar göreceli mutabakat ile alınır, yani dört ortaktan en az üçünün mutabık olması gerekir.
Seviye 3: Stratejik Kararlar Şirketin genel yönünü belirleyen kararlar. Örneğin yatırım çekme, şirket satışı, ana yön değişikliği veya kurucu ortağın çıkarılması. Bu kararlar en az %75 hisse mutabakatı, yani dört ortaktan üçünün mutabakatı gerektirir.
Eğer seviye 2 veya 3'te mutabakata varamazsak ve görüşme sonuç vermezse:
İlk olarak, taraflar tarafından kabul edilen bir dış danışman dahil olur (örneğin Bilişim Vadisi'nden deneyimli bir mentor). Bu danışman kişisel çıkar olmadan tarafsız görüş verir.
Eğer hala çözülemezse, Saeed (CEO olarak) teknik ve ürün kararlarında nihai oya sahiptir.
Diğer durumlarda, daha fazla veri elinde olana ve görüşmenin gerçeklere dayanarak devam edebilmesine kadar karar gelecek yıla ertelenir.
Risklerle ilgili şeffaflık, kurucu ekibin olgunluğunun işaretidir. Ana riskleri net şekilde listeledik ve her biri için bir veya birkaç azaltma yolu önerdik.
| Risk | Olasılık | Şiddet | Azaltma Yolu |
|---|---|---|---|
| Tech Visa dosyasının reddedilmesi | Orta | Yüksek | AI'a vurgu yapan güçlü pitch deck + deneyimli danışman istihdamı + reddedilmesi halinde Turquoise Card (Türkiye'nin başka bir oturma izni türü) için başvuru |
| Armut.com'un Farsça pazara girmesi | Düşük | Yüksek | Mani'nin ağından organik avantaj + İran topluluğunun özel markası + niş odaklılık + çok dilli genişlemede hız |
| Kullanıcı büyümesinin beklenenden yavaş olması | Orta | Orta | Pazarlama kanal çeşitliliği + Instagram influencer'ları ile işbirliği + kullanıcı tavsiye programı |
| Yeterli uzman çekememe | Düşük | Orta | Mani'nin başlangıç listesi + uzman için cazip başlangıç komisyonu + basit KYC süreci |
| İranlı müşteri için ödeme sorunu | Orta | Orta | Yalnızca Türk kartı kabul edilir, yeni gelen İranlılar için Türk banka hesabı açma rehberi |
| Kurucu ortaklar arası anlaşmazlık | Orta | Yüksek | Bu belgedeki net yönetişim kuralları + düzenli toplantılar + dış danışman + uzun Vesting |
| Türk ortağın maaş sağlamada gecikme | Orta | Yüksek | 6. ayda hisse incelemesi + tampon olarak Saeed ve Atefeh'in kişisel tasarrufları + TÜBİTAK başvurusunda hız |
KYC Yukarıdaki tabloda geçen, Know Your Customer (Müşterini Tanı) kısaltmasıdır. Bu, uzmanın kimlik belgelerinin incelenip onaylandığı kullanıcı kimlik doğrulama sürecidir.
Bu öneri genel olarak kabul edilirse, ilerleme için önerilen yol şudur:
1. hafta Dört kişi de bu belgeyi yeniden okuyup geri bildirim verir. Hisse, KPI'lar, taahhütler ve değişmesi gereken bölümler üzerinde müzakere.
2. hafta Term Sheet imzası — kısa bir anlaşma çerçevesi belgesi (genellikle 2-4 sayfa), Farsça gayri resmi olarak. Amaç: nihai hisse sözleşmesinde resmi kayıt için İngilizceye çeviri.
3. hafta Türk ortak tarafından Limited Şirket kuruluş sürecinin başlatılması. Bu yaklaşık 2-4 hafta sürecek hukuki bir süreçtir.
4. hafta Dört kişinin anlatı katılımıyla Tech Visa pitch deck'in nihai sürümünün hazırlanması.
2. ay Devlet portalına Tech Visa başvurusu.
3. ay Ön onayların alınması durumunda, Mani tarafından pazar lansman kampanyasının başlatılması.
Bu belge müzakere başlatmak için bir taslaktır, kesin bir öneri değil. Sizden (Mani ve Türk ortak) açık geri bildirime ihtiyacımız var. Yanıtlamanızı istediğimiz ana sorular:
Biz bağlıyız. Son altı ayı bu işe tam zamanlı verdik ve bu platform yerini bulana kadar devam edeceğiz. Bu projenin sizinle birlikte başarılı bir şirkete dönüşmesine inanıyoruz — ancak bu ortaklığın dört kişi için adil olması gerekir.
Görüşme bekliyoruz.
—
Saeed Ghayoumi | CEO ve CPO Atefeh | CTO
Belgede geçen tüm teknik ve mali terimlerin pratik bir tablosu:
| Terim | Anlam |
|---|---|
| AI | Yapay Zeka (Artificial Intelligence) |
| AOV | Ortalama Sipariş Değeri |
| API | Yazılım programlama arayüzü |
| Build Risk | Ürün inşa riski |
| CEO | Genel Müdür |
| CFO | Mali Müdür |
| Cliff | Hisse serbest bırakmadan önceki deneme süresi |
| CMO | Pazarlama Müdürü |
| COO | Operasyon Müdürü |
| CPO | Ürün Müdürü |
| CTO | Teknoloji Müdürü |
| CXO | Üst düzey yönetici (genel) |
| Escrow | İş onaylanana kadar tutarın saklanması |
| ESOP | Çalışan Hisse Opsiyon Havuzu |
| ETBİS | Türkiye e-ticaret sistemi |
| Fair Market Value | Piyasanın adil değeri |
| GMV | Toplam platform cirosu |
| IP | Fikri mülkiyet |
| KPI | Anahtar performans göstergesi |
| KVKK | Türkiye kişisel verileri koruma kanunu |
| KYC | Kullanıcı kimlik doğrulama |
| Liquidation Preference | Likidasyon tercihi |
| MAU | Aylık aktif kullanıcı |
| Market Risk | Pazar kabul riski |
| Milestone Vesting | Performansa dayalı hisse serbest bırakma |
| MVP | Uygulanabilir en küçük ürün |
| Non-Compete | Rekabet etmeme |
| Pre-Money Valuation | Yatırım öncesi şirket değerlemesi |
| PWA | Aşamalı web uygulaması |
| Retention | Kullanıcı tutulma oranı |
| Right of First Refusal | Önce alım önceliği |
| Seed Round | Tohum yatırım turu |
| Series A | Tohumdan sonraki yatırım turu |
| Take Rate | Platformun komisyon oranı |
| TAM / SAM / SOM | Pazar büyüklüklerinin farklı boyutları |
| Term Sheet | Kısa anlaşma çerçevesi belgesi |
| Unvested Shares | Serbest bırakılmamış hisseler |
| VC | Risk sermayesi (Venture Capital) |
| Vested Shares | Serbest bırakılmış hisseler |
| Vesting | Kademeli hisse serbest bırakma |
Ekler (devamında hazırlanacak): - Term Sheet (imza için kısa anlaşma çerçevesi sürümü) - Hamzaboon ile Armut ve mevcut çözümlerin karşılaştırma tablosu - Detaylı finansal model (spreadsheet olarak) - Her CXO için üç aylık KPI planı